Wyczerpanie 182 dni okresu zasiłkowego a prawo do zasiłku chorobowego

Zasiłek chorobowy jest podstawowym świadczeniem przysługującym osobom ubezpieczonym w razie czasowej niezdolności do pracy. Jednak jego okres jest ograniczony i w większości przypadków wynosi maksymalnie 182 dni. W jakich sytuacjach okres ten się sumuje, kiedy można ponownie ubiegać się o zasiłek i jakie inne opcje pozostają do dyspozycji pracownika po jego wyczerpaniu? Wyjaśniamy szczegóły.

Komu przysługuje zasiłek chorobowy?

Prawo do zasiłku chorobowego nabywa osoba objęta ubezpieczeniem chorobowym, po upływie okresu wyczekiwania, który wynosi:

• 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia dla osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym (np. pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę);
• 90 dni dla osób ubezpieczonych dobrowolnie (np. osoby na umowie zlecenie, jeśli przystąpiły do ubezpieczenia).

Do okresu wyczekiwania wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia, pod warunkiem, że przerwa między nimi nie była dłuższa niż 30 dni lub wynikała z urlopu wychowawczego, bezpłatnego bądź odbywania czynnej służby wojskowej.

Niektóre osoby mają prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia, w tym:

• absolwenci szkół i uczelni, jeśli choroba nastąpi w ciągu 90 dni od zakończenia nauki;
• osoby, które uległy wypadkowi w drodze do lub z pracy;
• osoby z 10-letnim stażem pracy, jeśli były ubezpieczone obowiązkowo;
• posłowie i senatorowie przystępujący do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od zakończenia kadencji;
• funkcjonariusze Służby Celnej rozpoczynający pracę w KAS.

Przez pierwsze 33 dni (lub 14 dni w przypadku osób po 50. roku życia) wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca. Następnie świadczenie przejmuje ZUS w formie zasiłku chorobowego.

Jak liczy się okres zasiłkowy?

Okres, w którym można pobierać zasiłek chorobowy, to maksymalnie:

• 182 dni w przypadku standardowych chorób;
• 270 dni dla osób chorujących na gruźlicę lub kobiet w ciąży.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie dni niezdolności do pracy, o ile przerwa między zwolnieniami nie jest dłuższa niż 60 dni. Oznacza to, że jeśli pracownik zachoruje na inną chorobę, ale od poprzedniego zwolnienia nie minęło 60 dni, dni zasiłkowe się sumują.

Po nowelizacji przepisów w 2022 roku nie jest już możliwe rozpoczęcie nowego okresu zasiłkowego poprzez jednodniowy powrót do pracy i ponowne zachorowanie na inną chorobę.

Co po wyczerpaniu 182 dni zasiłku chorobowego?

Jeśli pracownik nie wróci do pracy po 182 dniach pobierania zasiłku, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Jest ono przyznawane osobom, które wciąż są niezdolne do pracy, ale rokują powrót do zdrowia. Można je otrzymywać maksymalnie przez 12 miesięcy.

Jeśli lekarz orzecznik ZUS uzna, że pracownik nie ma szans na powrót do zdrowia umożliwiającego kontynuowanie pracy, może on ubiegać się o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Czy pracownik może stracić pracę po 182 dniach choroby?

Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego i braku prawa do świadczenia rehabilitacyjnego pracodawca może:

1. Rozwiązać umowę za wypowiedzeniem – jeśli pracownik wciąż jest niezdolny do pracy.
2. Rozwiązać umowę bez wypowiedzenia (art. 53 k.p.) – w przypadku nieobecności z powodu choroby, gdy pracownik nie nabył prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
3. Zaproponować inne stanowisko – jeśli pracownik pobiera rentę i może wykonywać lżejszą pracę.

Osoby pobierające rentę mają ograniczoną normę czasu pracy do 7 godzin dziennie i mogą pracować tylko w określonych warunkach. Pracodawca może wówczas uzyskać dofinansowanie z PFRON.

Warto dodać, że zwolnionemu pracownikowi posiadającemu rentę przysługuje odprawa emerytalno-rentowa, która w niektórych przypadkach może wynosić nawet sześciokrotność jego wynagrodzenia.

Podsumowanie

Po wyczerpaniu 182 dni zasiłku chorobowego pracownik może:

• skorzystać ze świadczenia rehabilitacyjnego (do 12 miesięcy);
• ubiegać się o rentę;
• powrócić do pracy (po wykonaniu badań kontrolnych w placówce Medycyny Pracy);
• w przypadku braku możliwości dalszego zatrudnienia – zostać zwolnionym.

Ochrona przed zwolnieniem kończy się wraz z wyczerpaniem okresu zasiłkowego, chyba że pracownik podlega szczególnej ochronie, np. jest w ciąży lub blisko wieku emerytalnego.