Coraz więcej osób mieszkających w Polsce otrzymuje emeryturę wypracowaną podczas zatrudnienia w Niemczech. Choć dla wielu jest to istotne źródło dochodu, pobieranie niemieckiego świadczenia wiąże się również z określonymi obowiązkami podatkowymi. W praktyce często pojawiają się pytania dotyczące tego, gdzie należy rozliczyć emeryturę, czy trzeba składać deklarację podatkową w Niemczech oraz czy niemiecki urząd skarbowy może kontaktować się z emerytem mieszkającym na stałe w Polsce.
Warto wiedzieć, że samo otrzymywanie niemieckiej emerytury może oznaczać konieczność kontaktu z niemieckim fiskusem. Nie zawsze prowadzi to do zapłaty podatku, jednak w wielu przypadkach wymaga złożenia odpowiednich dokumentów lub sprawdzenia swojej sytuacji podatkowej. Działając odpowiednio wcześnie, można uniknąć niepotrzebnych problemów, zaległości oraz korespondencji z niemieckim urzędem skarbowym.
Kto może otrzymywać niemiecką emeryturę?
Prawo do niemieckiej emerytury (Renty) przysługuje osobom, które odprowadzały składki do niemieckiego systemu ubezpieczeń emerytalnych (Rentenversicherung). Otrzymywanie tego świadczenia nie oznacza automatycznie obowiązku zapłaty podatku, jednak w wielu przypadkach niemiecki urząd skarbowy może oczekiwać złożenia deklaracji podatkowej.
Należy pamiętać, że obowiązek złożenia zeznania podatkowego nie jest równoznaczny z koniecznością dopłaty podatku. Często po analizie dokumentów okazuje się, że podatek nie występuje albo jego wysokość jest niewielka.
Kiedy należy złożyć deklarację podatkową?
Obowiązek rozliczenia może pojawić się przede wszystkim w następujących sytuacjach:
- otrzymasz oficjalne wezwanie z niemieckiego urzędu skarbowego – osoby mieszkające w Polsce najczęściej prowadzą korespondencję z Finanzamt Neubrandenburg RiA. Na takie pismo należy odpowiedzieć w wyznaczonym terminie;
- oprócz niemieckiej emerytury uzyskujesz także inne dochody, np. z pracy, działalności gospodarczej, najmu lub innych świadczeń;
- Twój dochód podlegający opodatkowaniu przekracza obowiązującą w Niemczech kwotę wolną od podatku (Grundfreibetrag).
W 2025 roku kwota wolna od podatku wynosi:
- 12 096 euro dla osób samotnych,
- 24 192 euro dla małżeństw rozliczających się wspólnie.
Nawet jeśli dochody nie przekraczają tych limitów, obowiązek złożenia deklaracji może wynikać z indywidualnej sytuacji podatnika lub z otrzymanego wezwania z urzędu.
Rezydencja podatkowa a sposób opodatkowania emerytury
To, w jaki sposób opodatkowana będzie niemiecka emerytura, zależy przede wszystkim od rodzaju obowiązku podatkowego.
Nieograniczony obowiązek podatkowy (unbeschränkte Steuerpflicht)
Dotyczy osób posiadających miejsce zamieszkania lub stałego pobytu w Niemczech. W takim przypadku opodatkowaniu podlega jedynie określona część emerytury, natomiast pozostała część pozostaje zwolniona z podatku dzięki tzw. Rentenfreibetrag. Dodatkowo podatnik może korzystać z niemieckiej kwoty wolnej od podatku oraz wielu ulg i odliczeń.
Ograniczony obowiązek podatkowy (beschränkte Steuerpflicht)
Najczęściej dotyczy osób mieszkających na stałe w Polsce, które pobierają emeryturę z Niemiec. Również tutaj opodatkowaniu podlega tylko część świadczenia, jednak podatnik nie ma prawa do większości preferencji podatkowych.
Oznacza to przede wszystkim:
- brak możliwości skorzystania z niemieckiej kwoty wolnej od podatku (Grundfreibetrag),
- znacznie ograniczone prawo do odliczeń.
W efekcie wysokość należnego podatku może być większa niż w przypadku osób objętych nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.
Rentenfreibetrag – jaka część emerytury nie podlega opodatkowaniu?
Jednym z najważniejszych elementów niemieckiego systemu podatkowego jest moment rozpoczęcia pobierania emerytury (Rentenbeginn). To właśnie od tej daty zależy, jaka część świadczenia pozostanie na stałe zwolniona z podatku.
W Niemczech obowiązuje zasada stopniowego zwiększania opodatkowania nowych emerytur. Im później dana osoba przejdzie na emeryturę, tym większa część świadczenia będzie objęta podatkiem.
Przykładowo:
- emerytura przyznana w 2012 roku – opodatkowaniu podlega 64% świadczenia,
- emerytura przyznana w 2020 roku – opodatkowaniu podlega 80% świadczenia,
- od 2058 roku nowe emerytury mają być opodatkowane w całości, o ile przekroczą ustawowe limity.
Przykład osoby, która rozpoczęła pobieranie emerytury w 2020 roku, oznacza, że 20% świadczenia pozostaje zwolnione z podatku, natomiast 80% stanowi podstawę do dalszych obliczeń. Nie oznacza to jednak automatycznej konieczności zapłaty podatku. Ostateczne rozliczenie zależy od wielu czynników, takich jak wysokość dochodów, status podatkowy czy przysługujące ulgi.
Dlatego tak istotne jest prawidłowe ustalenie daty rozpoczęcia pobierania świadczenia oraz zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji.
Jakie dokumenty są potrzebne do rozliczenia?
Przy przygotowywaniu niemieckiego zeznania podatkowego dotyczącego emerytury najczęściej wymagane są:
- Rentenbescheid – decyzja o przyznaniu emerytury wraz z datą rozpoczęcia wypłat;
- Rentenanpassung – coroczna informacja o waloryzacji oraz aktualnej wysokości świadczenia;
- zaświadczenie UE/EOG wydawane przez polski urząd skarbowy, potwierdzające dochody osiągane w kraju zamieszkania;
- niemiecki numer identyfikacji podatkowej (IdNr lub Steuernummer).
Co zrobić w przypadku niedopłaty podatku?
Jeżeli po rozliczeniu niemiecki urząd skarbowy wyda decyzję o dopłacie podatku, należność należy uregulować zazwyczaj w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji.
Przekroczenie tego terminu może skutkować naliczeniem ustawowych odsetek za zwłokę (Säumniszuschlag) w wysokości 1% za każdy rozpoczęty miesiąc opóźnienia. W przypadku wyższych zobowiązań podatnik może wystąpić z wnioskiem o rozłożenie płatności na raty.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy specjalistów?
Rozliczenie niemieckiej emerytury bywa skomplikowane, szczególnie gdy podatnik uzyskuje dochody zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Przepisy dotyczące rezydencji podatkowej, ulg oraz sposobu opodatkowania świadczeń wymagają indywidualnej analizy.
Skorzystanie z pomocy specjalistów pozwala prawidłowo przygotować dokumenty, uniknąć błędów w rozliczeniu oraz ograniczyć ryzyko problemów z niemieckim urzędem skarbowym.
Skontaktuj się z nami jeszcze dziś!
Zajmiemy się formalnościami, odpowiemy na Twoje pytania i zadbamy o to, aby rozliczenie przebiegło sprawnie oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dzięki naszemu doświadczeniu możesz mieć pewność, że Twoje sprawy podatkowe są w dobrych rękach.
Postaw na profesjonalne wsparcie i zyskaj spokój – resztą zajmiemy się my!